Duyuru

Collapse
Henüz duyuru yok

Debriyaj volan sistemi nedir ne işe yarar

Collapse
X
 
  • Filtreleme
  • Zaman
  • Göster
Hepsini Sil
yeni mesajlar

  • Debriyaj volan sistemi nedir ne işe yarar

    DEBRİYAJ NEDİR ?


    Debriyaj, vites kutusu yani şanzıman ile krank mili – şaft arasında konumlanmış bir düzenek olup, motorun dönme hareketini istenildiği zaman tekerleklere ileten, ya da iletimi kesen bir mekanizmadır. Günlük hayatta kullanılan düz vitesli – manuel şanzımanlı araçlarda debriyaja basıldığında ve gaza basılmadığında motor rölantide gibi çalışır ancak; güç tekerleklere iletilmez. Aynı şekilde, debriyaja basıldığında ve gaza basmaya devam edildiğinde, yine motorun gücü tekerleklerden tamamen bağımsız şekilde çalışır. Yani debriyaja basılı haldeyken gaza ne kadar basılırsa basılsın, motordaki güç tekerleklere iletilmez.


    Resmi gerçek boyutunda görmek için tıklayın.

Resmin ismi:  sanziman-debriyaj.jpg
Görüntüleme: 8
Büyüklüğü:  73.8 KB
    Debriyaj Sistemi

    KAVRAMA SİSTEMİ


    Debriyaj sistemini biraz daha açarsak; aşağıdaki şekilde görülen kavrama elemanları iyice anlamamız gerekmektedir. Kavrama, temelde krank mili yani şaft hizasında bulunmakla birlikte, dişli kutusu ile krank mili arasında konuşlanmıştır.


    Resmi gerçek boyutunda görmek için tıklayın.

Resmin ismi:  sanziman-kavrama.jpeg
Görüntüleme: 5
Büyüklüğü:  27.0 KB
    Kavrama Sistemi

    Kavrama sistemi, ne kadar kusursuz tasarlanır ise, motorda üretilen güç de o kadar az kayıpla tekerleklere iletilmiş olur. Debriyaja her basıldığında, basma miktarına bağlı olarak ayrılma miktarı da ayarlanmış olur. Debriyaja tamamen basıldığında ayrılma işlemi de tam olur. Araç viteste kalsa ve motor çalışıyor olsa bile, araç stop etmez.

    Bu sistemdeki temel mantık şudur. Hepimizin bildiği gibi, vites kutusu içerisinde dişliler mevcuttur ve çapları, dönüş hızları birbirlerinden farklıdır. Çevresel hızları birbirlerinen farklı olduğu için, eğer kavrama sistemi olmadan bir vitesten diğer vitese geçiş işlemi yapılır ise, iki dişli de dönerken birbirlerine çarpar ve hasar görürler. İşte kavrama hasarın oluşmasını engellemektedir. Kavrama ayrık durumda iken, dişliler birbirlerine yüksek hızlarda çarpmazlar ve vites hasar oluşmadan değiştirilebilir. ÖZET


    Daha da özetlersek, debriyaja basıldığında dönen dişli boşa çıkacağı için diğer dişli ile hızları çok daha kolay eşitlenebilir. Çünkü dönen dişli artık gücünü motordan almaz. Böylelikle vites boşta iken vites değiştirildiğinde her hangi bir ekstra güce maruz kalmadan ve hasar görmeden uygun dişliye, dolayısı ile uygun vitese geçilir. Debriyaj tekrar bırakıldığında ise, motor ile tekerlekler arasındaki iletim tekrar sağlanmış olur. Gaza basıldığında artık farklı dönüş hızı olan bir dişliye iletim sağlandığı için, daha yüksek ya da daha düşük hızlarda motor yorulmaz.

    Yukarıdaki şekilde gösterilen 3 numaralı parça ( kavrama diski ), atalet momenti az olmalıdır. Çünkü, Dönen bir parça olduğu için hız değişimlerinde o parçaya hareket verilmesi için ekstradan enerji harcanmaktadır. Atalet momenti ne kadar düşük olur ise, o kadar rahat bir vites geçişi sağlanır. Bu da o parçanın nispeten hafif bir malzemeden yapılması gerekliliğini doğurmaktadır.

    Krank milinde, motor çalışmasının doğal bir sonucu olarak titreşim oluşmaktadır. İyi bir vites kutusu bu titreşimleri vites koluna aktarmamalıdır. Araç viteste giderken gaza basıldığında vites kolu gereksiz titreşim ya da oynama yapıyor ise, şanzımanda bir problem olması muhtemeldir.

    ŞANZIMAN SİSTEMİNDEKİ VOLAN NE İŞE YARAR ?


    Resmi gerçek boyutunda görmek için tıklayın.

Resmin ismi:  sanziman-volan.jpg
Görüntüleme: 5
Büyüklüğü:  172.7 KB
    Volan ve Baskı Balata

    Yukarıdaki resimden de anlaşılacağı üzere, volan içten yanmalı motorda motorun alt kısmında bulunan krank miline bağlıdır. Krank mili döndükçe volan da döner. Bu parça aynı zamanda, motoru kendi ataletiyle de döndürmeyi başarır. Normal şartlar altında benzinli bir içten yanmalı motor buji aracılığıyla ardı ardına yapılan patlamalar yardımı ile dönmektedir. Bu dönüş, krank milini de döndürür. Volan ağır bir parça olduğu için dönüş yaparken, bir yandan da krank milinin de problemsiz ve kesintisiz bir şekilde dönüş yapmasına olanak sağlamaktadır.

    Motor çalışır haldeyken ve araç belirli bir viteste sabit bir hızda ilerliyor iken, debriyaj baskı balatası ile volan birbirlerine kenetlenmiş halde dönmektedir. Yani şanzıman ile motor, volan sayesinde birbirlerine bağlı bir şekilde güç aktarımı yapmaktadır. Siz manuel vitesli bir araçta debriyaja bastığınızda, volan – balata yüzeyi birbirinden ayırmış olursunuz. Böylece motorun dönme hareketi, vitesteki dişlilerden tamamen ayrılır. Tam bu konumdayken ne kadar gaz pedalına basılırsa basılsın, güç aktarımı volana geçmeyeceği için, tekerlekler dönmeyecektir.
Hazırlanıyor...
X